Florist: 2012

Monday, January 9, 2012

ေဂ်ာ္ဒန္ျမစ္ကို ရွာေဖြျခင္း

ေဂ်ာ္ဒန္ျမစ္
တည္ေနရာ ….အဇၨေရးလ္ႏိုင္ငံႏွင့့္္ ေဂ်ာ္ဒန္ႏိုင္ငံအၾကား (အေနာက္အာရွ)
အေရွ႕ပိုင္းေျမထဲပင္လယ္ကမ္းေျခေဒသ (ဂါလိလီခရိုင္)

ဘယ္ဘက္အဇၨေရးလ္ အျခမ္းမွာ Banias ျမစ္ႏွင့္ Dan ျမစ္ ၊Yarmoukျမစ္ Zarqaျမစ္ Hisbani ျမစ္ (လက္ဘႏြန္) Iyonျမစ္ စတာတို႕က ျမစ္လက္တက္အျဖစ္စီး၀င္ၾကတယ္။

ဒီေဒသမွာ ထင္ရွားမွဳအရွိဆုံးအရာကေတာ့ ဂါလိလီပင္လယ္( Garlilee Sea)ႏွင့္ ပင္လယ္ေသ (Dead Sea) တို႕ပါဘဲ။ ေဂ်ာ္ဒန္ျမစ္ဟာ 251km(156mi)ရွည္လ်ားပါတယ္။အဇၨေရးလ္ႏိုင္ငံ အေရွ႕ဘက္စည္းရိုးမွာ ကပ္လ်က္တည္ရွိေနျခင္းျဖစ္ၿပီး ပင္္လယ္ေသထဲ ကို စီး၀င္သြားရင္းပင္လယ္ေသမွာ ျမစ္၀အျဖစ္လည္းတည္ရွိေနပါတယ္။ ေဂ်ာ္ဒန္ ဆိုတာက အဂၤလိပ္အေခၚအေ၀ၚျဖစ္ၿပီး ဟီဘရူးဘာသာစကားနဲ႕ဆိုရင္ နီဟာဟ ရာဒင္(Nehar ha Radin)လို႔ေခၚတယ္။ေယရွဳ ေရဇ်န္းခံရာ(သို႕မဟုတ္ေရႏွစ္ခံရာ) ေနရာလည္းျဖစ္ပါသတဲ့။
သူ႕ရဲ႔ ျမစ္လက္တက္မ်ားကေတာ့ … လက္ဖႏြန္ႏိုင္ငံက စတင္စီးဆင္း၀င္ေရာက္လာတဲ့ Hasbani ျမစ္ ႏွင့္ Ivon ျမစ္ ေႏြဦးရာသီမ်ားမွာ ေမာင့္ ဟာမြန္ ေတာင္( Mount Hermon) ကေန နိဳးထလာေလ့ရွိတဲ့ Baniasျမစ္ အလားတူ..ေမာင့္ဟာမြန္ကဘဲ စတင္ထြက္ခြာလာတဲ့ Dan ျမစ္ တို႕ျဖစ္ၾကတယ္။

ေဂ်ာ္ဒန္ျမစ္ဟာ ေရစီးသန္ၿပီးေတာ့ တနာရီကို 75 ကီလိုမီတာ အေရာက္ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ဘဲ ေရေတြျပည္႕လွ်ံေနတဲ့့ ဟူလာေရအိုင္ဆီ(Hula Lake)ေျပး၀င္သြားၿပီး ဂယ္လိလီ ပင္လယ္ဘက္ကို ၂၅မီလီမီတာႏွဳံးႏွင့္ ထြက္ခြာသြားတယ္။ေနာက္ဆုံးမွာေတာ့ ပင္လယ္ေသထဲကို မ၀င္မီအထိ ေတြ႕ေကာက္ ေကြ႕ေကာက္ႏွင့္ မတ္ေစာက္တဲ့ ဆင္ေျခေလ်ာ လမ္းေတြကို ျဖတ္ေက်ာ္စီးဆင္းသြားခဲ့တယ္။ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ေအာက္ 422မီတာ နိမ့္က်စြာ ထြက္ေပါက္မရွိ စီး၀င္သြားတာပါ။ ဒီေနာက္ဆံုးအပိုင္းမွာ အေရွ႕ဘက္ကေန အဓိကက်တဲ့ Yar mouk ျမစ္ႏွင့္ Jabbok ျမစ္လက္တက္ႏွစ္ခု စီး၀င္ခဲ့တယ္။ ဟီဘရူးဘာသာႏွင့္ Kinneret လို႕ေခၚတဲ့ ဂယ္လိလီပင္လယ္ေျမာက္ဘက္အပိုင္းဟာ အဇၨေရးလ္နယ္စပ္ႏွင့္ ဂိုလန္ကုန္းျမင့္ (Golan Hights) အေနာက္ဘက္ နယ္စပ္ တို႕မွာရွိ္ၿပီး ဂယ္လိလီရဲ႕ေတာင္ဘက္.အပိုင္းကေတာ့ . ေဂ်ာ္ဒန္ဘုရင့္ႏိုင္ငံေတာ္ႏွင့္ (အေရွ႕ဘက္မွာရွိ္)အဇၨေရးလ္ ၊ အေနာက္ဘက္ကမ္း(West Bank) (အေနာက္ဘက္မွာရွိ)တို႕အၾကားမွာ တည္ရွိပါတယ္။

1964ခုႏွစ္မွာ အဇၨေရးလ္ဟာ ဂယ္လိလီပင္လယ္ကေရကို ေရကာတာတခု တည္ေဆာက္ၿပီးေရလႊဲယူဖို႕ စတင္ခဲ့တယ္။အဓိက ေဂ်ာ္္ဒန္ျမစ္ရဲ့အေထာက္အပံ့ႏွင့္ ျပည္သူအမ်ား ေသာက္သုံးေရရရွိဖို႕ ( National Water Carrierအတြက္)ပါ။ အလားတ 1964ခုႏွစ္မွာဘဲ ေဂ်ာ္ဒန္ကလည္းYarmoukျမစ္ေရကို တူးေျမာင္းတခု ေဖါက္လုပ္ရယူပါတယ္။အဓိက ေပးေ၀ရမဲ့ ျမစ္ကေတာ့ ေဂ်ာ္ဒန္ပါဘဲ။တဖန္ ဆီးရီးယားကလည္း အလားတူ Yarmouk ျမစ္မွေရကို ေရေလွာင္ကန္မ်ား တည္ေဆာက္ရယူျပန္ပါတယ္။
ဒီလို အၿပိဳုင္အဆိုင္ ရယူေနၾကမွဳကို ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ၾကသူမ်ားက ျမစ္ေၾကာင္း ထိခိုက္နစ္နာမွဳ ပ်က္စီးဆံုးရွဳံးမွဳ မ်ားလာတဲ့အတြက္ အဇၨေရးလ္ ၊ ေဂ်ာ္ဒန္ႏွင့္ ဆီးရီးယားတို႔ကို ျပစ္တင္ရွဳံ႕ခ်ၾကပါတယ္။

ယေန႕အေခ်အေနကိုၾကည့္ရင္ ျမစ္ေရကို 70% ကေန 90%အထိ ထုတ္ယူသုံးစြဲေနတာမို႕ ျမစ္ေၾကာင္းေရစီးဆင္းမွုဳ သိပ္ကို ေလ်ာ့ပါးလာေနတယ္။
ဒါဟာ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုရင္ ပင္လယ္ေသမွာ ေရေငြ႕ပ်ံတက္ႏွဳံး ျမင့္မားလာၿပီး ပင္လယ္ဟာက်ံဳ႕ရံု႕ လာေနပါသတဲ့။ၿပီးေတာ့ ေရတိမ္ပိုင္းမ်ားလာတဲ့ အျပင္ ေျခာက္သေယာင္းၿပီး ဆားျပင္ႀကီးလည္းျဖစ္ေနပါတယ္။ေရထုဟာလဲ ညစ္ညမ္းလာတယ္။ ဂယ္လိလီပင္လယ္အနီး ေဂ်ာ္္ဒန္ျမစ္အထက္ပိုင္း ေရဟာ ဟို ကမၻာဦးကတည္းက ခရစ္ယန္မ်ား သမိုင္း၀င္ ေရႏွစ္ ေရျဖန္းခံရာ ေဒသပါ။ ေျမကမၻာရဲ႕ မိတ္ေဆြမ်ားအဖြဲ႕က ( Friends of the Erath) အဖြဲ႕ က ေဂ်ာ္ဒန္ျမစ္ဟာ ကမၻာ့အႏၱရယ္ အေပးဆုံး ျမစ္ 100 ထဲမွာ တခုအပါအ၀င္ျဖစ္ေနသတဲ့။ ဒါကို အဇၨေေရးလ္ႏွင့္ အာရပ္ႏိုင္ငံမ်ား ညီွႏိွဳင္းေဆြးေႏြးျပီး ျပဳျပင္မွဳ မရွိရင္ 2011ခုႏွစ္အလြန္မွာ ေဂ်ာ္ဒန္ျမစ္ အဆံုးစြန္ ေျခာက္ေသြ႕သြားႏိုင္တယ္လို႕ 2007ခုႏွစ္က ျခိမ္းေျခာက္သတိေပးထားပါတယ္။ ေဂ်ာ္ဒန္ျမစ္ရဲ ့ ေရစီးႏွဳံးဟာ တႏွစ္ 1.3 ဘီလွ်ံ က်ဴးဘစ္မီတာ ရွိရာက 2010ခုႏွစေနာက္ပိုင္းမွာ 20ကေန 30 မီီလွ်ံက်ဴးဘစ္မီတာ ထိ ပင္လယ္ေသထဲ ေရာက္ရွိႏိုင္လိမ့္မယ္လို႕ တြက္ခ်က္ထားပါတယ္။တဲ့။ဆားပါ၀င္မွဳလည္း ပိုမိုျမင့္တက္လာမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေဂ်ာ္ဒန္ျမစ္ဟာ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းအတြက္ အလြန္အေရးပါတဲ့ ျမစ္ျဖစ္ပါတယ္။

အေရးႀကီးတာက လက္ဖႏြန္၊ဆီးရီးယား၊ေဂ်ာ္ဒန္၊ အဇၨေရးလ္၊ပါလက္စတိုင္း တို႕မွာ လည္း နယ္ေျမျပသနာက ႀကီးႀကီးမားမားရွိေနတာပါ။ ေရျပသနာလည္းအလားတူရွိေနတာပါ။ နယ္ေျမကိစၥႏွင့္ မၾကာခဏ စစ္မက္ျဖစ္ပြားေနရသလို ေရကိစၥကလဲ တေမွာင့္ပါဘဲ။ အာရပ္ႏိုင္ငံမ်ားက ေရအရင္းအျမစ္ 33% အဇၨေရးလ္ကို မွ်ေ၀ေပးဖို႕ သေဘာတူညီၽျခင္း မရွိခဲ့ဘူး။ ေရခြဲေ၀သုံးစြဲဖို႕အတြက္ အႀကီးအက်ယ္ အျငင္းပြားမွဳမ်ားရွိလာပါတယ္။ 1976ခုႏွစ္ ဇြန္လ 5ရက္ေန႕ မွာေတာ့ အဇၨေရးလ္က ဆီးရီးယားကို ေလေၾကာင္းမွ စီးနင္းတိုက္ခိုက္ျခင္းမ်ားျပဳခါ ၆ရက္စစ္ပြဲ ကို စတင္ ဆင္ႏြဲခဲ့ပါတယ္။

ပင္လယ္ေသကို ရွာေဖြျခင္း

တည္ေနရာ ..အေရွ႔အလယ္ပိုင္း

ေဂ်ာ္ဒန္ေတာင္ၾကာဒေဒသခ်ိဳင့္၀ွမ္း
အရွည္….67.4 km (41.9 mi)
အက်ယ္..18km (11 mi)
အနက္..377 m (1,237ft)

ထူးျခားတဲ့ သူ႕အမည္
ပင္လယ္ေသ (dead sea ) အမည္ဟာ အေနာက္တိုင္း အေခၚအေ၀ၚျဖစ္ၿပီး အာရဗစ္ဘာသာ ၊ ဟီဘရူးဘာသာအေခၚအေ၀ၚမ်ားရွိပါတယ္။

ျမန္မာလို ဆိုရင္ေတာ့ “ေသမင္းပင္လယ္္”သို႕မဟုတ္ “ဆားပင္လယ္ “ “္ The Sea of Death သို႕မဟုတ္ Salt Sea” ပါတဲ့ ။

အဓိကစီး၀င္တဲ့ျမစ္ကေတာ့ ေဂ်ာ္ဒန္ျမစ္ျဖစ္တယ္။အေရွ႕ဘက္မွာ ေဂ်ာ္ဒန္ နယ္စပ္မ်ဥ္း
အေနာက္ဘက္မွာ အေနာက္ဘက္္ကမ္း(west bank)ဲ ႏွင့္ အဇၨေရးလ္ တို႕အၾကားမွာ ထိစပ္တည္ရွိေနပါတယ္။ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ေအာက္ 423 metres(ေပအားျဖင့္ 1.388ft) နိမ့္က်ေနပါတယ္။ကမၻာ့ေျမမ်က္ႏွာျပင္မွာ အနိမ့္ဆံုးအပိုင္းျဖစ္ေနျခင္းဟာ ထူးျခားမွဳတခုပါဘဲ။ ကမၻာေပၚမွာ ဆားပါ၀င္မွဳ လြန္ကဲတဲ့ေရအိုင္ပါ။33.7% ေပ်ာ္၀င္ပါရွိတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ဒီလို မ်ားျပားတဲ့ ဆားပါ၀င္မွဳ ႏွဳံးထားေၾကာင့္ ေရသတၱ၀ါေတြရွင္သန္ႀကီးထြားဖို႕ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ တဲ့။
ေနပူရွိန္ျပင္းတဲ့အခါ ေရဟာ အေငြ႕ပ်ံပါတယ္။ေရေလ်ာ့နည္းသြားတဲ့အခါ နဂိုက ငံေနတဲ့ေရဟာ အငံဓါတ္ပိုကဲလာတတ္ပါတယ္။

ေလ့လာဆန္းစစ္သူမ်ားကေတာ့ ဒီလို အငံဓါတ္လြန္ကဲတဲ့ေရမ်ိဳးမွာ ဇီ၀သက္ရွိအပင္မ်ား ေရမွာရွင္သန္ေနထိုင္တဲ့ သတၱ၀ါမ်ား ေပါက္ပြားဖို႕ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ရွင္သန္ရန္ခက္ခဲလြန္းလို့ ႕ေသမင္းပင္လယ္လို႕ ေခၚတြင္ေစတာပါ။

ဒါေပမဲ ့ မုိက္ကရိုစကုပ္ျဖင့္သာ ႀကည္႕ႏိုင္မဲ့ အလြန္ေသးငယ္လြန္းတဲ့ ဘက္တီးရီးယားမ်ား မိုက္ကရိုစကုပ္ေအာက္က ေသးမႊားမႊား မွဳိမ်ိဳးမ်ား ကေတာ့ အေရအတြက္ မ်ားစြာ ရွိေနတာပါ။

ေရႀကီးတဲ့အခ်ိန္မ်ိဳးမွာဆါးပါ၀င္မွဳ 35% မွ 30% ကို က်ဆင္းသြားတတ္ပါတယ္။

မိုးပါးေပမဲ့ ယာယီအားျဖင့္ မိုးသည္းတဲ့ ေဆာင္းရာသီမ်ားလည္း ႀကံဳရတတ္ပါတယ္။ 1980 ခုႏွစ္က ေဆာင္းတြင္း မိုးႀကီးခဲ့တဲ့ အျဖစ္ကိုၾကည့္ရင္ ပံုမွန္အတိုင္းဆို ျပာေမွာင္ေနတတ္တဲ ့ ပင္လယ္ဟာ အနီေရာင္ေျပာင္းၿပီး အလွပိုလာတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္းေထာင္ခ်ီ ရွိေနစဥ္ကတည္းက သူ႕အလွကို လူေတြ စိတ္၀င္စားၾကပါတယ္။ ယေန႕ ပင္လယ္ေသဟာ ကမၻာတ၀ွမ္းက လူေတြကို သိမ္းႀကံဳးဆြဲေဆာင္ေနတာပါ။ ေျမထဲပင္လယ္တ၀ိုက္က ဗဟုသုတရွာေဖြလိုသူမ်ားမၾကာခဏ ၾကက္စားေပ်ာ္ေမြ႕ႀကပါတယ္။

သမၼာက်မ္းကိုးေျပာရရင္ ကမၻာ့ ပထမ အပန္းေျဖစခန္းျဖစ္ၿပီးေတာ့ ေဒးဗစ္ဘုရင္ႀကီး ခိုလွဳံနားေနရာ ေဒသျဖစ္ပါတယ္။က်န္းမာေရးအတြက္ အေကာင္းဆုံး အနားယူႏိုင္တဲ့ ေနရာျဖစ္ပါတယ္။

Movenpick ွ အပန္းေျဖစခန္းျမင္ကြင္းက်ယ္
အဇၨေရးလ္ဘက္မွ လွမ္းေမွ်ာ္ႀကည့္ရင္ ရွဳမဆုံးေအာင္ ျမင္္ရမဲ့ ပင္လယ္ေသရဲ႕ အလွ ျမင္ကြင္းက်ယ္

ေမာင့္ဆိုဒြမ္ေတာင္ေပၚကၾကည္႕ရင္ျမင္ရမဲ့ ပင္လယ္ေသ အလွ ျမင္ကြင္းက်ယ္ပါ..

ပင္လယ္ေသက ထြက္ရွိတဲ့ သဘာ၀ ဓါတ္ဆားမ်ားဟာ ေရာဂါ အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ကုသေပးႏိုင္တဲ့ အေနအထားမွာရွိတာမို႕ ေဆး၀ါးကြ်မ္းက်င္မ်ားႏွင့္ သိပၸံပညာရွင္ႀကီးမ်ားဟာ သုေတသနျပဳ ေလ့လာၾကဖို႕ မၾကာခဏ ေရာက္လာၾကတယ္။ တကယ္ေတာ့လဲ ေလ့လာစူးစမ္းဖို႕ အေကာင္းဆုံး စင္တာ တခုျဖစ္လာတာပါ။ စင္တာတခုျဖစ္လာခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းရင္း မ်ားစြာရွိေနပါတယ္။

ေရမွာေပ်ာ္၀င္ပါရွီတဲ့ သတၱဳဓါတ္မ်ား က ေလမွာ ပ်ံ႕လြင့္ေနတဲ့ ပန္း၀တ္မွဳံႏွင့္ အျခားယားယံေစႏိုင္တဲ့ ဓါတ္မတဲ့ပစၥည္းမ်ား၊ ေနစြမ္းအင္မွျဖာထြက္တဲ့ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ စတာ တို႕ကို ခုခံကာကြယ္ဖို႕ ေလ်ာ့ခ််ဖို႕ ၊ၿပီးေတာ့

ေနေလာင္ျခင္း၊ဖ်ားနာျခင္း၊ အေအးမိႏွာရည္ယိုစီးျခင္း၊ အရိုးအဆစ္ ဒူးေယာင္ ဒူးနာအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ၾကမ္းေထာ္ေသာ အနီပိမ့္မ်ားထြက္သည့္ အေရျပားေရာဂါအမ်ိဳးမ်ိဳး။ႏွင့္ အျခား အေထြေထြ ေရာ၈ါမ်ားကို ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္တဲ ့စြမ္းအင္ရွိပါတယ္။

ဥပမာ .ဒူးေခါင္းနာျခင္းကို သတၱဳဓါတ္ႀကြယ္၀ေသာေရအိုင္မွ ရႊံ႕မ်ားႏွင့္ ဖိသိပ္အုံခဲၾကပ္စီးျခင္း။ႏွာရည္ယိုျခင္းကို ပင္လယ္ေသမွရရွိသည့္ ဓါတ္ဆားရည္ျဖင့္ု စပေရးျဖန္းကုသျခင္းစသျဖင့္ ေရွးယခင္ကတည္းက ေရာဂါ ကုထုံးမ်ားစြာရွိပါတယ္။

ပင္လယ္ေသဟာ လူတို႔အတြက္ အက်ိဳးျပဳ ျဖစ္ထြန္းေစတဲ့ ပိုတက္ရွ္ ဓါတ္ဆားတမ်ိဳးကိုလည္း ထုပ္လုပ္ေပးေနတာပါ။ သတၱဳနဲ႕ အက္ဆစ္ ဓါတ္ျပဳၿပီး ေျမဆီေျမႏွစ္ ေျမၾသဇာ ကိုပါ ေကာင္းမြန္ေစတဲ့ဓါတ္ဆားတမ်ိဳးျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။ အီဂ်စ္လူမ်ိဳးတို႕ဟာ အဲဒီကရတဲ့ေနထရြန္ ဓါတ္ဆားႏွင့္ ဖါရိုဘုရင္မ်ားရဲ့အေလာင္းကို mummification လို႕ေခၚတဲ့ ေဆးစိမ္ျခင္းျပဳလုပ္ရတာပါ။ (ဒီအေၾကာင္းအေသးစိတ္ ေရးဖူးပါတယ္။ ဒီ့ထက္မက က်ယ္ျပန္႕စြားေရးသားဖို႕ ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္)

ေျမထဲပင္လယ္ေဒသတ၀ိုက္ ျဖန္႕က်က္ေနထိုင္သူမ်ားဟာ ပင္လယ္ေသက ထြက္ရွိတဲ့ ဓါတ္သတၱဳကေန cosmetics လို႕ အလြယ္ေပါင္းရံုးေခၚတြင္တဲ့ အသားလွ ဆီ ႏွဳုတ္ခမ္းဆိုးေဆး၊ ေခါင္းလိမ္းဆီ ေဆးတို႕ဖတ္ စသည္တို႕ကို ဖါရိုးမင္းဆက္မ်ားမွာ ထုတ္လုပ္သုံးစြဲ ေန တတ္ၾကပါၿပီ။ႀကိဳတင္္ကာကြယ္ဖို႕ နည္းပညာမ်ားလည္း တတ္ကြွ်မ္းေနပါၿပီ။

၂၀၀၉ခုႏွစ္ေလာက္မွာေတာ့ လာေရာက္ႀကည့္ရွဳေလ့လာသူေပါင္း ေထာင္ခ်ီၿပီး(1.2million) အဇၨးေရးလ္ကို ေရာက္လာၾကတယ္။ပင္လယ္ေသဟာ 1.24kg/L သိပ္သည္းမွဳ ရွိတာေၾကာင့္ ေရကူးလိုသူႏွင့္ ေရေပၚေပါေလာေမွ်ာလိုသူတို႕လည္း အေတြ႕အႀကံဳရေအာင္ လာေရာက္လည္ပတ္ၾကတာမို႕ ပင္လယ္ေသမွာ ဧည့္ပရိသတ္မ်ားႏွင့္ စည္ကားေနပါတယ္ တဲ့။

ပင္လယ္ေသမွာ ေနာက္တခု ထူးျခားတာက သူဟာ ကုန္းတြင္းပိတ္ ေရအိုင္ႀကီးျဖစ္ၿပီး သူ႕ရဲ့ ပုံသ႑ာန္ အသြင္အျပင္မွာ ဘယ္ဘက္ကို ေဘးတိုက္ ေရြ႕ရွားႏိုင္တဲ့ ကမၻာေျမလႊာျပတ္ေရြ႕ေၾကာင္း တိုက္တိုနစ္ပလိတ္ ႏွင့္ အာဖရိကဲန္ပလိတ္ အာေရဘီယဲန္ ပလိတ္ တိုရဲ့ ၾကားမွာ တည္ရွိေနျခင္းပါဘဲ။

ပင္လယ္ေသထဲကိုစီး၀င္တဲ့ ေဂ်ာ္ဒန္ျမစ္ဟာ ျပန္လမ္းမႀကံဳတဲ ့ ေရယမုန္လဲ ျဖစ္ေနပါေသးတယ္။ ထြက္ေပါက္မရွိဘူး။

ပင္လယ္ေသ၀န္းက်ဥ္မွာေတာ့ ေႏြဦးရာသီမ်ားမွာ လွပတဲ့ ႏွစ္ရွည္ခံ အပင္ငယ္ကေလး မ်ား ႀကိဳႀကား ေပါက္ေရာက္ပါတယ္။ေရအိုင္ငယ္ကေလးမ်ားလည္းရွိပါတယ္။ဒါ့အျပင္ နင္းမိလွ်င္ ကြ်ံ၀င္သြားႏိုင္တဲ့ သဲနံဳးတြင္းမ်ာလည္း ကမ္ေျခတေလွ်ာက္ရွိေနပါတယ္။

ပင္လယ္ေသရဲ႕ ေျမာက္ဘက္အစြန္က်တဲ့ အပိုင္းမွာ ေတာ့ မိုးေရဟာ ရွားရွားပါးပါး လို႕ ဆိုရမွာပါဘဲ။ႏွစ္စဥ္ မိုးေရခ်ိန္လကၼ 100mm(4in) ရြာသြန္းေလ့ရွိီၿပီး ေတာင္ဘက္က်တဲ့ ေဒသေတြမွာေတာ့ မဆိုသေလာက္ 50mm (2in) ရြာသြန္းေလ့ရွိတယ္။ ဂ်ဴဒီယဲန္ ေတာင္ကုန္းေတြမွာ မိုးရိပ္မိုးေငြ႔ျမင္ေတြ႕ႏိုင္ေပမဲ ့ ပင္လယ္ေသမွာေတာ့ ေျခာက္ေျခာက္ေသြ႕ေသြ႕ ပါဘဲ။ အေရွ႕ ဘက္ကုန္းျမင့္ေတြက ရြာခ်လာမဲ့ မိုးေရ ေလာက္ဘဲ လက္ခံရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဂ်ဴဒီယဲန္ ေတာင္ကုန္းေတြက အနည္းငယ္ မတ္ေစာက္ၿပီး အေရွ႕ဘက္ေတာင္တန္းေတြက ေအာက္ဘက္က်ပါတယ္။ ေရကန္ရဲ့ အေနာက္ေတာင္ဘက္က်တဲ့အရပ္ေဒသေတြမွာေတာ့ ျမင့္မားတဲ ့ ဆိုဒြန္ေတာင္ႀကီးရွိေနတဲ့အတြက္ 210mm( 700in) ရြာသြန္းပါတယ္။

ပင္လယ္ေသကို၀န္းရံေနတဲ့ ေတာင္တန္းေတြမွာ ကုလားအုပ္မ်ား၊ေတာင္ဆိတ္ရိုင္းမ်ား၊ေတာယုန္ႀကီးမ်ား၊ေခြးအႏွင့္ က်ားသစ္မ်ားက သူႏိုင္ ကိုယ္ႏိုင္ မင္းမူေနတာပါ။ရာေပါင္းမ်ားစြာေသာ ငွက္မ်ိဳးစံုကေလးမ်ားက ဘာသာဘာ၀ ေပ်ာ္ရႊင္ျမဴးထူးလို႕ေနၾကတယ္။

ဒီေနရာေတြကို အဇၨေရးလ္ကေရာ ေဂ်ာ္ဒန္ကပါ သဘာ၀ ေတာရိုင္းနယ္ေျမ သတ္မွတ္ၿပီးသီးသန္႕ ထားရွိတာပါ ။ ယေန႕မွာေတာ့ ၿဗိတိသွ် တို႕က ပင္လယ္ေသေျမာက္ဘက္ကမ္းအနီး ေဂါက္ကြင္းတခု တည္ေဆာက္ထားပါတယ္။

ဓါတုေဗဒပညာရွင္မ်ားႏွင့္ စူးစမ္းေလ့လာလိုသူမ်ားကလည္း ၀င္လာမစဲ တသဲသဲပါ။ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ထက္ ေပေပါင္း1,289ft နိမ့္တဲ့ အေ၀းေျပးလမ္းမႀကီးတခု အေနာက္ဘက္ကမ္းႏွင့္ အဇၨေရးလ္ကမ္းေျခတေလွ်ာက္မွာေဖါက္လုပ္တည္ရွိေနပါတယ္။ ကမၻာ့ပထမတန္းစားဟိုတယ္ႀကီးမ်ား အပန္းေျဖစခန္းမ်ားလည္းအလားတူေဆာက္လုပ္ထားပါတယ္။

အီဂ်စ္လူမ်ိဳးတို႕ ဟာ ယခုလို အေလာင္းမ်ား မပုပ္မသိုးေအာင္ မမ္မီလုပ္ ေဆးစိမ္ဖို႕ ပင္လယ္ေသက ႏ်ဴထရြန္ ဓါတ္ဆားကို အသုံးျပဳၾကရတာပါ။ ေနပူရွိန္ျပင္းတဲ့အခါ ေရဟာ အေငြ႕ပ်ံပါတယ္။ေရေလ်ာ့နည္းသြားတဲ့အခါ နဂိုက ငံေနတဲ့ေရဟာ အငံဓါတ္ပိုကဲလာတတ္ပါတယ္။

1979ခုႏွစ္မွာက ပါလက္စတိုင္းကုပၼဏီ တခုက( Palestine Potash company) ပိုတက္ရွ္ ႏွင့္ ဘရိုမိုင္းသတၱဳမ်ား ေဖၚထုတ္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ရရွိခဲ့တယ္။ပိုတက္ သို႕မဟုတ္ ပိုတက္စီယံ ကလိုရိုက္ ကုိပါ။
အေရွ႕အလယ္ပိုင္းျငိမ္းေအးေနစဥ္ကာလမ်ိဳးမွာ အာရပ္ႏွင့္ဂ်ဴး လုပ္ငန္းရွင္ႀကီးမ်ားက ေျခသြက္လက္သြက္ အႀကီးအက်ယ္ ထုတ္လုပ္ လာၾကတယ္။

1934ခုႏွစ္မွာ တခါ စီမံကိန္းခ်ၿပီး အေနာက္ေတာင္ဘက္ကမ္းရိုးတန္းမွာ ဒုတိယအႀကိမ္ အေခ်ခ် လုပ္ကိုင္ခဲ့ၾကတယ္။ဒုတိယ ကမၻာစစ္အတြင္းမွာလည္း ထုတ္လုပ္ခဲ့ေသးတာပါ။ေနာက္ဆုံး ေရွာင္တခင္ျဖစ္လာတဲ့ 1928ခုႏွစ္ အာရပ္အဇၨေရးလ္စစ္ပြဲအတြင္းမွာလည္းထုတ္လုပ္ျဖန္႕ျဖဴးခဲ့တာပါ။ ၿဗိတိသွ်တို ့ကလည္း ထုတ္ယူခဲ့တာပါ။ ၁၉၅၂ခုႏွစ္မွာေတာ့ အမ်ိဳးသားပိုင္ Dead Sea Works Ltd က က်န္ေနတဲ့ ပိုတက္မ်ားႏွင့္ သတၱဳပစၥည္းမ်ားကို ႏိုင္ငံေတာ္ကိုယ္စား ပင္လယ္ေသမွေန ထုတ္ယူခဲ့ႀကတယ္။ 2001ခုႏွစ္မွာ ဒီငံက်ိက်ိ ပင္လယ္ေသက ပိုတက္ တန္ခ်ိန္ေပါင္း 1.77 ၊ ဘရိုမိုင္းဓါတ္ေပါင္း တန္ခ်ိန္ 206,000 ၊ ေကာ့စတစ္ဆိုဒါ 44.900 တန္ခ်ိန္၊ မက္ဂနီစီယမ္ႏွင့္ ဆိုဒီယံ ကလိုရိုက္ 25.000တန္ အဇၨေရးလ္က တဦးတည္းထုတ္ယူခဲ့ပါတယ္။ Dead Sea Magician Ltd ရဲ႕ အေထာက္အပံ့ႏွင့္ပါ။

ေဂ်ာ္ဒန္ဘက္မွာလည္းထုတ္ယူတာမ်ိဳးရွီပါတယ္။ ပင္ကိုယ္အားျဖင့္ဓါတ္သတၱဳမ်ားႏွင့္ ႀကြယ္၀ေနတဲ ့ ပင္လယ္ေသဆားကို ကမၻာတ၀ွမ္းက စိတ္ ၀င္စားေနၾကသူေတြ ဒုႏွင့္ေဒးပါ။

ကုိယ္ခႏၶာသန္႕ရွင္းစင္ၾကယ္ေစဖို႕အသားအ ရည္ လွပေခ်ာေမြ႕ေစဖို႕ စိုေျပ ၀င္းအိေနေအာင္ ထိန္းသိမ္းထားဖို႕ ဓါတုေဗဒနည္းနွင့္ အသားလွဆီ အမ်ိဳးမ်ိဳး ထုတ္လုပ္ၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

Florist တင္ျပသည္။

Source: Wikipedia

ပင္လယ္နက္ကို ရွာေဖြျခင္း

အေရာင္ေတြႏွင့္ ခြဲျခားသတ္မွတ္တဲ့ ပင္လယ္ေတြထဲမွာ ပင္လယ္နက္လည္း တခုအပါအ၀င္ျဖစ္ပါတယ္။
Black Sea ဆိုတဲ့အမည္ဟာ အဂၤလိပ္ေတြရဲ့ အေခၚအေ၀ၚပါ။ ပင္လယ္နက္ကို ဂရိ၊ ဘယ္လ္ဂီ်ယန္၊ ေဂ်ာ္ဂ်ီယန္၊ ရိုေမနီယန္ ၊ရပ္ရွင္း ၊တူရကီ ၊ယူကရိန္း စသည္တို႕က လည္း မိမိတို႕ ဘာသာစကားအရ တမ်ိဳးစီ ေခၚေ၀ၚၾကပါတယ္။

ပင္လယ္နက္ရဲ့ ေန၀င္ခ်ိန္ကေလး

ပင္လယ္နက္ကို အေစာပိုင္းကာလေတြမွာ ေႏြးေထြးပ်ဴငွာမွဳကင္းမဲ့သူ ( Inhospitable)ရယ္လို႕ ေခၚခဲ့ၾကတာပါ။ ဂရိတို႕ ကိုလိုနီ မျပဳမီ ေခတ္မွာ ေရေၾကာင္းသြားလာမွဳ ခက္ခဲလြန္းတာမို႕ တေၾကာင္း၊ဒီေဒသမွာ မွီတင္းေနထိုင္ၾကသူ လူမ်ိဳးစုေတြကလည္း ရက္စက္ ရိုင္းပ် လြန္းတာေၾကာင့္၄င္း ဂရိ-ေရာမေတြက အလင္းကင္းမဲ့သူ (unlit) ေခၚရာမွ Black Sea ရယ္လို ့ ျဖစ္သြားတာပါ။

ဆူးဒက္ခ္ပင္လယ္ေအာ္

ရွည္ေမ်ာတဲ ့ ဘူလ္ေဂးရီးယားကမ္းေျခေဒသမွာဆိုရင္ အနယ္အႏွစ္ေတြ သဲ ႏံုး ရႊံ႕စတာေတြ
ေရစီးႏွင့္ေမ်ာပါၿပီး ႀကာလာတဲ့အခါ ေရျပင္မွာ ထိုးထြက္လာတဲ့ ကုန္းတန္းေလးေတြ ေသာင္ခုံေလးေတြ ဖြဲ႕စည္း္မိ္ရက္သားျဖစ္တတ္တယ္။ တဲ့။

ဒါကေတာ့ ပင္လယ္နက္ ျမစ္၀အက်ယ္ ပါ

ဘူမိေဗဒဆိုင္ရာ အရင္းအျမစ္ကို ေျခရာခံ ျပန္ၾကည့္ရင္ အဆင့္ဆင့္ေျပာင္းလဲ ျဖစ္ေပၚတတ္တဲ့ သဘာ၀ ျဖစ္စဥ္မ်ားအရ မူလက အဲဒီျမစ္၀ွမ္းတ၀ိုက္မွာ တက္တိုးနစ္ (Tectonic)ပလိပ္ျပားမ်ားရဲ႕ ဖိႏွိပ္ တြန္းထိုးမွဳေၾကာင့္ ေျမသားအက္ကြဲျခင္း ေျမကြ်ံျခင္း ေျမသားဟိုသည္ျပန္႔ထြက္ျခင္းမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး ႏွစ္ျခမ္းခြဲ ေကြ႕၀ိုက္ျဖာထြက္စီးဆင္းတာမ်ိဳးရွိႏိုင္တယ္လို႕ ဘူမိေဗဒပညာရွင္တစုက သုံးသပ္ႀကတယ္။ ပလိပ္ျပားမ်ား အခ်င္းခ်င္း၀င္ေဆာင့္ရာမွာလည္း ေကာ့ေကးဆပ္စ္၊ပြန္တိုက္ထ္၊ ကရိုင္းမီးယား၊ေဘာ္လ္ကန္ စတဲ့ ေတာင္တန္းမ်ားကိုလည္း ျဖစ္ေပၚေစခဲ့တာပါ။့ ဆက္လက္ၿပီး Eurasian ႏွင့္ Africian platesမ်ားးအၾကား၀င္ေဆာင့္အၿပီး အေနာက္ဘက္ေဒသဆီ လြတ္ထြက္သြားရာမွ
ေျမာက္ အနာတိုလီယဲန္ေျမလႊာ ျပတ္ေရြ႕ေၾကာ ( North Anatolian Fault) ႏွင့္ အေရွ႕ အနာတိုလီယဲန္ေျမလႊာ ျပတ္ေရြ႕ေၾကာ တေလွ်ာက္ ပိတ္ဆို႕ လ်က္ တက္တိုးနစ္ ပလိတ္ ေရစီးေၾကာင္းအတိုင္ း တည္ရွိေနတယ္။
ဒါဟာ ပင္လယ္နက္ေဒသမွာ လည္း ေျမသားကြ်ံက်ျခင္းကို ျဖစ္ေပၚေစၿပီး အနတိုလီေဒသကိုပါ ထူးျခားတဲ႕ မီးေတာင္လွဳပ္ရွာမွဳမ်ိဳး ျဖစ္ေပၚေစတယ္။

နာဆာက ေပးပို႕ထားတဲ့ ပင္လယ္နက္ေရလႊမ္းမိုးစဥ္
ေကာင္းကင္ျမင္ကြင္း တခု

ကာလၾကာျမင့္တဲ့အခါ ဘူမိေဗဒတည္ေဆာက္မွဳ သေဘာတရားအရ ..ကမၻာ့သမုဒၵရာႀကီးမ်ား အစဥ္အလာက ခြဲထြက္ၿပီးေတာ့အေႀကာင္းအားေလ်ာ္စြာ ပင္လယ္နက္ဟာ သီးျခား တည္ရွိေနျခင္းျဖစ္တယ္။ ယေန႕ ျမင္ေတြ႕ႏိုင္တဲ ့ ျမစ္၀ွမ္းအေနအထားကေတာ့ ကရိုင္းမီးယဲန္ေဒသကြ်န္းဆြယ္မွ ေတာင္ဘက္ တိုးၿပီး The Danube discharge into the Black Sea ဒူးနာ့ဘ္ျမစ္စီး၀င္တဲ့ ပင္လယ္နက္( ဆာဘီးယဲန္ေတြက ဒူးနာ့ျမစ္လို႕ေခၚတယ္။)
ဒူးနာ့ျမစ္ရဲ႕ ေရထြက္ေပါက္ဟာ ပင္လယ္နက္ျဖစ္တယ္။
ပင္လယ္နက္ဟာ ကမၻာ့အႀကီးဆုံး Meromictic အမ်ိဳးအစားျမစ္၀ရွိတဲ ့ ပင္လယ္ပါ။ေရနက္ပိုင္းေရဟာ ေလထုထဲက ေအာက္ဆီဂ်င္ကို လက္ခံရယူသိမ္းဆည္းတဲ့ အေပၚယံအလႊာအထပ္ေတြႏွင့္ ေရာေႏွာျခင္းမရွိဘူး။ အေျဖကေတာ့ ပိုနက္တဲ့ ပင္လယ္ေရထုထယ္ပမာဏ ၉၀%ေက်ာ္ေက်ာ္က အင္ႏိုးစစ္ေရ ( anoxic water) ျဖစ္ေနျခင္းပါဘဲ။ …ျမစ္၀ွမ္းတည္ရွိမွဳ ပထ၀ီအေနအထားအရ ့ျမစ္ေရ စီး၀င္မွဳ က ျမစ္ေၾကာင္းထိန္းသိမ္းရာမွာ အဓိက က်တယ္။ ျဖည့္ဆီး၀င္ေရာက္လာတဲ့ ေရက အားေကာင္းတဲ့အလႊာအထပ္ထပ္ ကို ျဖစ္ေစၿပီး တိက်တဲ့ ေရပမာဏကို ညီမွ်ေစတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ အေပၚယံေရလႊာမ်ားက ေအးျမၿပီးအခိုးအေငြ႕မ်ားစုပံုထူထပ္ျခင္းႏွင့္ ဆားပါ၀င္ျခင္းကို ေလ်ာ့နည္းေစတယ္။ျမစ္ေၾကာင္းျဖစ္ထြန္းမွဳကို တိုးခ်ဲ့တဲ့ သေဘာပါဘဲ။ စင္စစ္ ေရနက္ထဲက မူလေရေႏြးမ်ားဟာ မက္ဒီတာေရးနီးယဲန္က (ေျမထဲပင္လယ္)ဆားေပ်ာ္၀င္ေရမ်ားပါဘဲ။ဒီလို ေျမထဲပင္လယ္ထဲက စုပုံစီး၀င္လာတဲ့ ေရဟာ လတ္ဆတ္တဲ့ ပင္လယ္နက္ထဲက စီးထြက္သြားတဲ့ ေရႏွင့္ညီမၽွ်ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး သူက မာမရာ(Marmara sea ) ပင္လယ္ထဲကို ဆက္လက္စီး၀င္သြားခဲ့တယ္။ သူ႕အလႊာႏွင့္သူ ဆားပါ၀င္လည္း အညီအမၽွ်ပါ။

The Danube discharge into the Black Sea
ဒန္းႏူးဘ္ၿမစ္စီး၀င္တဲ့ ပင္လယ္နက္

နာဆာက ေပးပို႕ထားတဲ့ ပုံေတြအရ ပင္လယ္နက္မွာ ႏွစ္စဥ္ ေရႀကီးေလ့ရွိေႀကာင္း သိရတယ္။ ေရွးေခတ္ေရေႀကာင္းခရီးသြားလာသူမ်ားဟာ ေလွ သေဘၤာမ်ား ပ်က္စီးဆံုးရွးမွဳ ႏွစ္စဥ္ႀကံဳေတြ႕ေနရတာပါ။

တူရကီက ဘလက္ဆီးအလွ

တိမ္ေရာင္စုံကြန္႕ၿမဴးေနတဲ ့ ရပ္ရွင္းအင္ပါယာေခတ္ ပင္လယ္နက္

ေဂ်ာ္ဂ်ီယာက Batumi

စစ္ေအးတိုက္ပြဲအၿပီးမွာ ကမၻာတ၀ွမ္းက ခရီးသြားဧည့္သည္မ်ား ေထာင္ေသာင္းခ်ီလာေရာက္ႀကတယ္။
အားလပ္ရက္ေတြမွာ အပန္းေျဖစခန္းမ်ားႏွင့္ ေရပူစမ္းေတြ ရွိရာ သြားေရာက္ႏိုင္vdkUyg/ ္။ လူသိမ်ားထင္ရွားတဲ ့ အပန္းေျဖစခန္းေတြကေတာ့…
2 Mai (ရိုေမးနီးယား), Agigea (ရိုေမးနီးယား) ,.Ahtopol (ဘူေဂးရီးယား) , Anaklia (ေဂ်ာ္ဂ်ီယာ ) တို႕ပါဘဲ။

1936 ခုႏွစ္ Montreux သေဘာတူညီခ်က္အရ ႏိုင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ေျမထဲပင္လယ္ႏွင့္ ပင္လယ္နက္အႀကား သေဘၤာမ်ားသြားလာခုတ္ေမာင္းမွဳကို ခြင့္ျပဳခဲ့တယ္။ပင္လယ္အတြင္း ေၾကာင္းထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ဖို႕ကိုလည္း ဘလက္ဆီးယူကရိန္းေရတပ္အုပ္စုက တာ၀န္ယူေပးဖို႕ ရပ္ရွားကဘဲ သေဘာတူညီခဲ့တယ္။

ပင္လယ္နက္ဟာ Dardanelles ေရလက္ႀကားႏွင့္ Bosphorus ေရလက္ႀကားတို႕ကို မွီၿပီး သမုဒၵရာႏွင့္ ေပါင္းကူးခ်ိတ္ဆက္ပါတယ္။ Dardanelles ေရလက္ႀကားဟာ 55m ( 180.45ft )နက္ီၿပီးေတာ့ Bosphorus ေရလက္ႀကားကေတာ့ 36m (118.11ft) သာ ရွိတဲ့အတြက္ ေရတိမ္ပါတယ္။

ေဒသဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား

1992ခုႏွစ္က အဓိက ပင္လယ္နက္ေဒသ ႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္တဲ့ ဘူလ္ေဂးရီးယား၊ ရိုေမနီးယား၊ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာ၊ရပ္ရွင္းဖယ္ဒေရးရွင္း။ ယူကရိန္း၊တူရကီ တို႕ဟာ ပင္လယ္နက္ ညစ္ညမ္းမွဳကို တားဆီး ကာကြယ္ဖို႕ ျမစ္ေၾကာင္း ေစာင့္ေရွာက္ထိန္းသိမ္းဖို႕ေကာ္မရွင္တရပ္ဖြဲ႕စည္းၿပီး (The Commission on the Protecti0n of the Black Sea Against Pollution ) သေဘာတူ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆို လက္မွတ္ေရးထိုးအတည္ျပဳခဲ့ၾကတယ္။ မဟာဗ်ဴဟာ စီမကိန္းတခုကို ခ်မွတ္ေဖၚေဆာင္ခဲ့ၾကတာပါ။
အလယ္ေခတ္က ပင္လယ္နက္ ေရွးေခတ္ ပင္လယ္နက္ ေရတပ္အုပ္စု တခုကရီးမီးယဲန္ စစ္ပြဲ
မတိုင္မီ

ေရွးအခါက ပင္လယ္နက္တခြင္ ဟစ္တိုက္စ္၊ဂရိစ္၊ပါရွဲန္၊ရိုမဲန္၊ေဂါ့သ္၊ဟန္စ္၊ဆလပ္ဗ္စ္၊ခရူဆိတ္တာ၊လစ္သူးနီးယဲန္၊ ေဂ်ာ္ဂ်ီယဲန္၊ပိုးလ္၊ တာတာ၊ေအာ့တိုမဲန္ စတဲ့ လူမ်ိဳးစုမ်ား ကုန္ေရာင္းကုန္၀ယ္ရြက္လႊင့္သြားလာခဲ့ၾကဖူးတဲ့ ကမၺည္းေက်ာက္စာမ်ားရွိေၾကာင္းသူေတသနပညာရွင္တို႕ကဆိုပါတယ္။ ပင္လယ္နီဟာ အေရွ႕ အေနာက္ ေတာင္ေျမာက္ အရပ္ေဒသအားလုးကို ရြက္လႊငထြက္ခြႏိုင္တဲ့ ခရီးလမ္းဆုံတခုလည္းျဖစ္တယ္။ ့္
ေရွးအခါက တည္းက ေဘာ္လ္ကန္မွ အေနာက္ဘက္..Eurasia မွ ေတာင္ဘက္ ..ေကာ့ေကးဆပ္ႏွင့္အလယ္အာရွမွအေရွ႕ဘက္.အာရွမိုင္းနား ႏွင့္မက္ဆိုပိုေတးမီးယားမွ ေတာင္ဘက္ ..ဂရိမွ အေနာက္ေတာင္ဘက္ စတဲ့ အရပ္ေဒသတို႕ကို ရြက္လႊင့္ သြားလာခဲ့ႀကတယ္။
ဘလက္ခ္ဆီးေရလမ္းေၾကာင္းဟာ ေရွးကပင္ အလြန္အသံုးမ်ားတဲ့လမ္းဆုံ တခုျဖစ္ခဲ့တာပါ။ ပထမကမၻာစစ္မွာေရာ ဒုတိယကမၻာစစ္မွာပါ အလြန္အေရးပါတဲ ့ ေရေၾကာင္းလမ္း တခုျဖစ္ပါတယ္။
ေရွးေခတ္ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႔ႀကီးေတြဟာ ပင္လယ္နီ ကမ္းရိုးတန္းေတြမွာ အမ်ားဆံုးတည္ရွိေနတာပါ။

စစ္ေအးတိုက္ပြဲ ၿပီးဆုံးခ်ိန္ကာလမွာ နီင္ငံရပ္ျခားခရီးသြားဧည့္သည္မ်ား တဖြဲဖြဲလာေရာက္
ခဲ ့ၾတတယ္္။ရိုေမးနီးယားက 2 Mai ႏွင့္ Agigea အပန္းေျဖ စခန္းႏွစ္ခုဟာ နာမည္အႀကီးဆံုးပါ။ဘူလ္ေဂးရီးယား ၊ တူရကီ ႏွင့္ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာတို႕က အပန္းေျဖစခန္းမ်ားဟာလည္း အလားတူ နာမည္ႀကီးေတြပါဘဲ။